O Castro Sarridal afonda no seu pasado milenario cunha nova campaña arqueolóxica
O Castro Sarridal continúa desvelando novos datos sobre o pasado de Cedeira. A última campaña de intervención arqueolóxica, rematada recentemente, permitiu avanzar na investigación da zona situada entre a sauna castrexa e o cantil, un espazo especialmente relevante para comprender a evolución histórica do asentamento.
Os traballos foron desenvolvidos polo equipo de AXA Arqueoloxía, baixo a dirección do arqueólogo Emilio Ramil, dentro dun programa de intervencións que se mantén desde hai anos neste enclave. A campaña deste 2026 contou cun investimento de máis de 17.500 euros da Xunta de Galicia e centrouse tanto na escavación como na consolidación e conservación dos restos arqueolóxicos.
A intervención permitiu continuar coa investigación das estruturas localizadas nas proximidades do denominado Monumento con Forno, a singular sauna castrexa do xacemento, e avanzar cara ao cantil para coñecer a relación entre as diferentes construcións e as distintas fases de ocupación do castro.
Un xacemento con séculos de historia
O Castro Sarridal é un asentamento fortificado da Idade do Ferro situado na Punta Sarridal, nunha posición costeira especialmente estratéxica. O enclave está protexido polo mar e polos cantís e conta cun sistema defensivo formado por dúas murallas e dous fosos na zona de acceso terrestre.
As diferentes campañas arqueolóxicas permitiron reconstruír unha historia de ocupación que se prolonga durante varios séculos. As investigacións apuntan a unha presenza humana que comezaría na etapa castrexa e continuaría durante a época galaico-romana, con evidencias posteriores que incluso apuntan a unha ocupación ou reutilización durante a etapa sueva.
Esta continuidade converte o Sarridal nun xacemento especialmente interesante, xa que as estruturas descubertas permiten observar os cambios experimentados polo asentamento ao longo do tempo.
A sauna castrexa, unha das grandes singularidades
Un dos achados máis importantes realizados no Sarridal foi a localización dunha sauna castrexa ou Monumento con Forno, unha construción pouco habitual no noroeste peninsular.
A estrutura conta con diferentes espazos, entre eles unha antecámara, unha cámara, unha piscina e unha zona relacionada co forno utilizado para quentar a auga. Un dos seus elementos máis destacados é a denominada Pedra Formosa, unha peza que forma parte do acceso entre os diferentes espazos da sauna.
As datacións realizadas sitúan a construción arredor do ano 230 antes de Cristo, polo que a súa existencia é anterior á chegada da romanización. Este dato resulta especialmente relevante para o estudo das sociedades castrexas, xa que este tipo de estruturas foron durante anos relacionadas principalmente coa época romana.
A presenza da sauna, xunto con outros elementos descubertos nas diferentes campañas, mostra ademais a complexidade arquitectónica e social alcanzada polo asentamento.
Estruturas anteriores á sauna
Precisamente, unha das liñas de investigación das últimas intervencións foi avanzar cara ás fases máis antigas do castro.
Tamén apareceron estruturas situadas por baixo dos niveis asociados á sauna e que serían anteriores á súa construción. Entre os achados documentados figuran muros e estruturas domésticas correspondentes a etapas temperás da ocupación do asentamento.
Na campaña desenvolvida en 2024, por exemplo, os traballos realizados entre a sauna e o cantil permitiron identificar os muros dunha construción de grandes dimensións, con esquinas redondeadas e un forno adosado ao exterior. A interpretación definitiva desta estrutura quedou pendente de novas investigacións, pero os restos confirmaron a existencia de ocupacións anteriores á sauna.
A nova intervención permitiu continuar precisamente nesta zona, coa intención de ampliar o coñecemento sobre a secuencia histórica do enclave.
Un patrimonio que se investiga desde 2017
As escavacións sistemáticas no Castro Sarridal comezaron en 2017 e desde entón sucedéronse diferentes campañas financiadas tanto polo Concello de Cedeira como pola Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta. Esta continuidade permitiu ir ampliando progresivamente a superficie investigada e consolidar os restos que foron quedando ao descuberto.
Nas diferentes intervencións localizáronse, ademais da sauna, estruturas defensivas, torres, vivendas, forxas e outras construcións que axudan a comprender a organización do asentamento.
En 2024, unha campaña financiada pola Xunta permitiu localizar restos de catro vivendas circulares de época prerromana na zona posterior á sauna, así como diferentes elementos relacionados coa alimentación do forno e co sistema de desaugadoiro da piscina.
A campaña deste ano centrouse, segundo a información da Xunta, na zona exterior vinculada á alimentación do forno e nun espazo próximo ao paramento interior da muralla onde xa se realizara un sondeo. Ademais da escavación, os traballos incluíron labores de limpeza, estudo dos materiais recuperados e consolidación das estruturas.
Un xacemento cada vez máis coñecido
A importancia do Castro Sarridal non se limita aos achados individuais. O conxunto permite estudar nun mesmo espazo a evolución dunha comunidade durante un longo período histórico, desde as primeiras fases da cultura castrexa ata a época galaico-romana e etapas posteriores.
A súa localización, ademais, engade un importante valor paisaxístico e patrimonial. O castro sitúase na Punta Sarridal, preto do Castelo da Concepción, formando xunto con este outro elemento defensivo un conxunto de interese cultural e turístico.
O obxectivo das sucesivas campañas é, polo tanto, continuar sacando á luz os restos, estudar os materiais e estruturas recuperados e consolidar aquilo que xa foi escavado para garantir a súa conservación.
O avance das investigacións permite así reconstruír pouco a pouco a historia dun enclave que leva máis de dous mil anos marcado pola súa relación coa costa e que se converteu nun dos principais referentes arqueolóxicos de Cedeira e da comarca de Ortegal.