Un inventario en San Sadurniño identifica 75 especies e localiza árbores que poderían ser senlleiras
O Concello de San Sadurniño dispón dunha radiografía da riqueza vexetal dos seus espazos públicos. Un traballo realizado polo biólogo Álvaro Barros López entre abril e xuño de 2026 permitiu identificar 75 especies e contabilizar 893 exemplares de árbores, arbustos e outras plantas. O inventario abrangue doce parcelas municipais que suman arredor de 4,5 hectáreas e inclúe tamén as sebes e as superficies ocupadas por especies rastreiras.
Un dos achados máis destacados está nos antigos xardíns da Marquesa, onde se conservan varios exemplares que poderían reunir as condicións para incorporarse ao Catálogo de Árbores e Formacións Senlleiras de Galicia. O estudo sinala dous magnolios, catro palmeiras das Canarias, un pinsapo e un cipreste de Lawson. O seu tamaño, idade ou rareza son algúns dos factores que, segundo o autor do inventario, lles confiren un interese especial.
O Arboreto Galego reúne a maior variedade de especies forestais autóctonas
Entre os espazos analizados destaca o Arboreto Galego, unha extensión de 1,85 hectáreas situada entre a Horta de Froiteiras e o río Xubia. A parcela foi plantada hai aproximadamente dúas décadas para representar algúns dos principais ecosistemas forestais galegos, desde as carballeiras e os bidueirais ata os soutos e os bosques de ribeira.
O inventario recolle, entre outros exemplares, 63 bidueiros, 33 abeleiras, 27 freixos, 25 estripeiros e 23 faias. É precisamente neste espazo onde o biólogo localiza a maior concentración e diversidade de especies forestais autóctonas das parcelas estudadas.
Outro punto de interese é a Horta de conservación e demostración das froiteiras autóctonas Carlos Fornos. Os seus 0,86 hectáreas acollen 270 árbores froiteiras e 135 variedades tradicionais procedentes das comarcas do Eume, Ferrol e Ortegal. O reconto inclúe 168 maceiras, 36 cerdeiras, 32 pereiras, 18 ameixeiras, 10 pexegueiros e seis guindeiras.
A horta ten tamén unha función de conservación, xa que moitas destas variedades están ameazadas pola perda dos cultivos tradicionais. O documento destaca o seu papel como reservorio de froiteiras autóctonas adaptadas ás condicións ambientais desta zona e o seu potencial para actividades didácticas e divulgativas.
Os xardíns da Marquesa conservan exemplares de especial interese
O inventario dedica tamén atención aos Xardíns do Pazo da Marquesa, cunha superficie aproximada de 1,5 hectáreas. O espazo foi acondicionado hai case vinte anos, despois de que os terreos pasasen a mans municipais, e mantén árbores que destacan polo seu porte, antigüidade ou singularidade.
Álvaro Barros López considera que algúns destes exemplares poderían merecer o recoñecemento como árbores senlleiras. Porén, ningún dos sinalados figura actualmente no catálogo autonómico. Para documentar as súas características, o estudo incorpora fotografías de 19 árbores.
A análise esténdese a outros puntos do municipio, como as zonas axardinadas da Casa do Concello e da Casa da Cultura, a praza Ramón Díaz Raña, o entorno da igrexa de Santa María, as xardiñeiras da rúa Casal e os alcorques da avenida Marqués de Figueroa. Tamén se inclúen os elementos vexetais do CPI e os espazos verdes da capela de Belén e do parque Antonio Freijomil López.
As maceiras son a especie máis numerosa no conxunto das parcelas
A relación global permite coñecer tamén que especies teñen maior presenza nos terreos municipais. As maceiras encabezan a listaxe, con 169 exemplares, seguidas dos bidueiros, con 63; os plátanos de sombra, con 39; as cerdeiras, con 37; e as abeleiras, con 33.
Xunto a elas aparecen carballos, sobreiras, castiñeiros, ameneiros, salgueiros, acivros e faias, ademais de numerosas especies ornamentais. O balance incorpora igualmente 22 metros lineais de sebes e uns 80 metros cadrados de plantas rastreiras, superficies que se rexistran sen realizar un reconto individual de cada exemplar.
O traballo tamén presta atención á identificación das plantas en galego. Para iso, o biólogo priorizou as denominacións populares empregadas en San Sadurniño e na comarca de Ferrolterra sempre que foi posible, acompañándoas da nomenclatura científica para facilitar a identificación das especies.
O alcalde, Secundino García Casal, considera que o inventario ofrece unha ferramenta para coñecer con maior precisión a composición da flora municipal e localizar elementos de especial valor forestal, variedades tradicionais e árbores con características singulares.
O rexedor apunta que esta documentación permitirá contar cunha base de referencia para planificar o seguimento dos espazos verdes e orientar as tarefas de conservación e mantemento.