A memoria da posguerra protagoniza unha semana de actividades en San Sadurniño
A vida cotiá en San Sadurniño durante os primeiros anos da ditadura franquista centrará o próximo encontro do proxecto ‘Enterrar o espírito da guerra e os discursos do odio’, que se celebrará o martes 3 de novembro, ás 12.00 horas, no Centro de Día. A sesión terá un formato participativo e recorrerá ás lembranzas das persoas usuarias para reconstruír a memoria colectiva dunha etapa marcada pola represión e polos cambios na sociedade local.
Na conversa intervirán o historiador Roque Sanfiz e a comunicadora das Emisoras Municipais Galegas Ana Isabel Santiago, que abordarán tamén cuestións como a figura dos chamados ‘escapados’, as persoas que fuxiron ou se agocharon tras o golpe de Estado de 1936, e a chegada da radio a San Sadurniño.
O encontro dará continuidade á sesión celebrada recentemente en Naraío e forma parte dun programa que busca recuperar a memoria histórica do municipio a través de diferentes formatos e espazos de participación. A iniciativa está promovida polo Concello de San Sadurniño e a asociación de emisoras municipais EMUGA, coa colaboración da Deputación da Coruña.
Actividades no CPI e na Biblioteca Municipal
A programación continuará o mércores 4 de novembro no CPI de San Sadurniño, cunha charla e un obradoiro de podcast. A xornada incluirá a presentación da banda deseñada ‘A morte nas fragas’ e da curtametraxe ‘Os fíos da memoria’, coa participación da escritora e profesora Anxos García Fonte.
O sábado 7 de novembro terá lugar a colocación dunha placa cerámica en memoria das vítimas do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 e da ditadura franquista. A actividade completarase cunha charla sobre a sociedade de San Sadurniño entre 1900 e 1950, coa que se afondará no contexto histórico e social da época.
O programa rematará o luns 9 de novembro na Biblioteca Municipal, cunha sesión do club de lectura arredor de ‘A morte nas fragas’. O encontro contará coa presenza do ilustrador Carlos Sardiña e da guionista Anxos García Fonte, que participarán nunha conversa sobre a obra e a súa relación coa recuperación da memoria histórica.
Un programa que afonda na represión franquista
As actividades actuais están precedidas por un traballo de investigación sobre a represión franquista no municipio. Na sesión celebrada en Naraío, o historiador Henrique Sanfiz abordou a depuración do secretario municipal Juan Rilo Rodríguez, que anos despois recuperaría o seu posto tras un longo litixio, así como as incursións da guerrilla do maquis na parroquia e a actuación da chamada ‘contrapartida’ da Garda Civil contra os fuxidos.
Segundo a documentación e os datos expostos nese encontro, a actuación deste grupo parapolicial deixou numerosas vítimas sen xuízo. Entre os casos mencionados figuran dous veciños de Naraío que apareceron mortos no mar despois da noite do 22 ao 23 de abril de 1948. A documentación localizada ata o momento non permite esclarecer os feitos nos que puideron estar implicados nin acredita que existisen sentenzas contra eles.
O proxecto enmárcase tamén na conmemoración do Día de Recordo e Homenaxe a todas as vítimas do golpe militar, a Guerra Civil e a ditadura, establecido pola Lei de memoria democrática. Entre as actuacións previstas figura, ademais, a retirada da placa co símbolo da vitoria franquista que permanece no lavadoiro do Chao de Lamas, identificado polo Concello como o único símbolo franquista que continúa visible no municipio.